กรุงเทพ - วันที่ 16 ธันวาคม 2568 สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ซึ่งมีบทบาทในการส่งเสริมสิทธิสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ (SRHR) และการวางแผนครอบครัว ร่วมกับ วิทยาลัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดเสวนาวิชาการ ในหัวข้อ “The Family Code 2025: สิทธิ ความฝัน และความหวังในการสร้างครอบครัว” เพื่อเป็นเวทีรับฟังมุมมองจากประชากรทุกกลุ่ม ที่มีความปรารถนาในการสร้างครอบครัว ให้สอดคล้องกับหลักการสิทธิมนุษยชน ความเท่าเทียมทางเพศ และลดการตีตราทางสังคมต่อทุกรูปแบบของ “ครอบครัว"
ผศ.ดร.สมจารี ปรียานนท์ เลขาธิการสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เปิดเผยว่า ปัจจุบันสังคมไทยกำลังเผชิญหน้ากับการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ในหลายมิติ ทั้งโครงสร้างประชากรที่เข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มตัว มิติทางเศรษฐกิจ ที่สำคัญสุดคือ ค่านิยมเกี่ยวกับ “ครอบครัว” ที่มีความซับซ้อนมากขึ้น ขณะที่กฎหมายและค่านิยมบางประการไม่สอดคล้องกับยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ยังคงกีดกั้นความฝันในการสร้างครอบครัวอย่างเท่าเทียมกัน และมีศักดิ์ศรี
ปัญหานี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQIAN+) เท่านั้น แต่ยังขยายวงกว้างออกไปสู่ประชาชนทุกกลุ่ม เช่น คู่รักต่างเพศที่ประสบภาวะมีบุตรยาก ไม่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีช่วยเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ อย่างเท่าเทียม หรือบุคคลผู้มีความพิการ สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงอุปสรรค และความไม่เท่าเทียมกันในการสร้างครอบครัว
ดังนั้น ภายใต้ขอบเขตของความร่วมมือฯ ครั้งนี้ เพื่อเปิดเวทีรับฟังมุมมองจากประชากรทุกกลุ่ม ที่มีความปรารถนาในการสร้างครอบครัว รวมถึงรับฟังมุมมองจากนักวิชาการ และภาคประชาสังคม ถึงความจำเป็นในการปฏิรูปกฎหมายและนโยบาย ให้สอดคล้องกับหลักการสิทธิมนุษยชน และความเท่าเทียมทางเพศ เพื่อเป็นก้าวสำคัญในการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย (Policy Brief) ในผลักดันไปสู่การสร้าง “ครอบครัว” ที่เป็นธรรมและเท่าเทียมกัน สำหรับทุกคนในสังคมไทย
ขณะเดียวกันยังต้องการประชาสัมพันธ์บทบาทของสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยฯ ที่ต้องการส่งเสริมการวางแผนสร้างครอบครัวที่สมบูรณ์พร้อมของประชากรทุกกลุ่ม เพราะทุกความรักและความปรารถนาในการสร้างครอบครัวถือว่าเป็นสิทธิที่ทุกคนสามารถสร้างได้จริง
ส่วน ศ.ดร.จิตรลดา อารีย์สันติชัย คณบดีวิทยาลัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวถึง รายละเอียดของการจัดงานเสวนาวิชาการ The Family Code 2025 ฯ จะถูกแบ่งออกเป็น 2 Session ได้แก่ Session 1 “ครอบครัวยุคใหม่: สิทธิที่ยังไม่ถูกมองเห็นในกฎหมายปัจจุบัน และข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อการสร้างครอบครัวที่เท่าเทียม” และ Session 2 “จากเวทีเสวนาสู่การปฏิบัติ: หน่วยงานนโยบายกับการผลักดันให้เกิดการสร้างครอบครัว ที่เป็นธรรมและเท่าเทียมสำหรับทุกคน”
โดยทั้ง 2 Session นี้ ต้องการสะท้อนมุมมองและประสบการณ์ จากกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ (คู่รักเพศเดียวกัน) การเผชิญหน้ากับการตีตราทางสังคม เรื่องปัญหาทางกฎหมายในชีวิตคู่ การรับรองบุตรหรือมีบุตร พร้อมข้อเสนอต่อหน่วยงานนโยบายและสังคม ในการส่งเสริมความเข้าใจ ยุติการเลือกปฏิบัติทางสังคม และกฎหมายต่อครอบครัวคู่รักเพศเดียวกัน
นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอมุมมองของแต่ละหน่วยงาน ที่จะช่วยกันผลักดันให้กฎหมาย หรือ ระบบสนับสนุนการสร้างครอบครัวให้มีความเท่าเทียมมากขึ้น เช่น ระบบสาธารณสุข สวัสดิการ การคุ้มครองสิทธิ และทะเบียนราษฎร เพื่อให้เกิด Family Code 2025 ที่สามารถรองรับความหลากหลาย และความซับซ้อนของครอบครัวได้อย่างแท้จริง
ขณะที่ นายเอกชาติ นาคาไชย รองผู้อำนวยการสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี กล่าวว่า การเสวนาครั้งนี้ได้จัดขึ้นในรูปแบบ Hybrid ทั้ง On-site ณ ห้องประชุมใหญ่ ชั้น 11 อาคารสรรพศาสตร์วิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ On-line โดยมีการ Live Streaming ผ่าน Facebook Live ของสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยฯ เพื่อต้องการขยายการรับรู้เรื่องนี้ไปสู่วงกว้างให้มากที่สุด พร้อมกับเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมทั้ง On-site และ On-line สามารถส่งคำถามหรือแสดงความคิดเห็นแบบ Realtime ได้
ทั้งนี้ เพื่อจะช่วยกันเสนอแนะทางออกเชิงโครงสร้างในการสร้างครอบครัว สิทธิทางเศรษฐกิจสังคมที่มีความเท่าเทียมกัน ประกอบกับมีการแลกเปลี่ยนมุมมองทางด้านประสบการณ์ ข้อจำกัดในการสร้างครอบครัวของประชากรทุกกลุ่ม ด้วยความเข้าใจ และลดการตีตราทางสังคมในทุกรูปแบบของครอบครัวในอนาคตได้
